Het kan beter en het wordt beter. Dat is het motto van Drentse lelietelers die zich hebben verenigd in het project De Drentse Lelie. Zij geven zichzelf drie jaar de tijd om het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen in de lelieteelt terug te dringen tot het gemiddelde niveau in de akkerbouw. Het liefst zelfs daaronder. We vieren de geboorte van De Drentse Lelie, de duurzaamste lelie ter wereld.
Op de eerste donderdag van september is onder prachtige omstandigheden en grote belangstelling De Drentse Lelie verwelkomd. Een flinke club geïnteresseerden verzamelde zich op een lelieperceel in Midden-Drenthe rond een podium, met daarachter een zwart doek. Achter dat doek stond een wieg met leliebollen, omringd door vazen met prachtige roze lelies.
Een bont gezelschap van telers, gebiedsbewoners, bestuurders en toeleveranciers van de agrarische sector wilde dit kraamfeest graag bijwonen. De pers was in grote getalen aanwezig, wat heel belangrijk is voor de communicatie rondom De Drentse Lelie. Ook in verschillende landelijke media kreeg dit positieve project een mooi platform.
Eregast was topschaatser Irene Schouten, geboren en getogen op een bollenbedrijf in Noord-Holland. Zij schetste een mooie parallel tussen topsport en agrarisch ondernemen. “Vroeger bij het tulpen koppen stopten we niet om vijf uur, maar als het perceel klaar was. Mijn trainingen stoppen ook niet als het gaat regenen. Dat is ondernemerschap: juist op die momenten dan ga je door”, stelt Schouten. “Die mentaliteit brengt je naar de top.”
Geloof in je product
Uit deze anekdote kwam gelijk ook haar tip voor de bollensector voort; blijf geloven in je product, ook al heb je de wind even niet mee. “Zet door, volg je eigen plan. Vertrouwen is heel belangrijk.”
Teler Gert Veninga licht toe waarom De Drentse Lelie voor hem en zijn collega’s zo belangrijk is. “Al jarenlang zitten we in de discussie over het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen in de lelieteelt. In het project Duurzame Bollenteelt Drenthe hebben we veel geleerd van de verkende maatregelen. Dat brengen we in praktijk met De Drentse Lelie. Want we hebben ontdekt dat het kan; lelies telen met dezelfde milieu-impact als andere akkerbouwgewassen.”
Dat gaan de 18 telers de komende drie jaar realiseren met ondersteuning van het onafhankelijke onderzoeks- en adviesbureau HLB en Provincie Drenthe. De gezamenlijke missie is: wij zorgen ervoor dat de lelieteelt in Drenthe ook in de toekomst sterk en gezond blijft, voor milieu, omgeving en teler.
Ook voor andere gebieden
Of de werkwijze in andere gebieden kan worden overgenomen, vraagt HLB-directeur en presentator van deze middag Janny Peltjes aan Veninga. “Ik kan me goed voorstellen dat dit in andere teeltregio’s wordt gekopieerd”, bevestigt de teler. “Dat kan heel makkelijk.” Schoner telen is een vorm van noaberschap; luisteren naar elkaar en rekening houden met je omgeving.
Communicatie is de sleutel tot succes, vertelt Johan Moes van camping Het Noordenveld. “Ik spreek natuurlijk dagelijks onze gasten en merk dan hoe weinig kennis mensen eigenlijk hebben van het boerenbedrijf. Ik was melkveehouder en heb er wat meer sjoege van, maar toch is die lelieteelt iets bijzonders dat niet zo snel wordt herkend.” Dat leidt soms tot verwarring en overhaaste conclusies, merkt Moes. “Beregening wordt bijvoorbeeld verward met gewasbescherming. “Ze sproeien gif op het land”, klinkt het dan. Dat kun je je als boer niet voorstellen, maar zo gaat dat dus.”
Bijgesteld beeld lelieteelt
Zijn eigen beeld over de lelieteelt is dankzij inzichten in de loop der jaren ook bijgesteld. “Vroeger vond ik het moddermakers, omdat ze in het najaar als wij de koeien op stal hadden staan buiten aan de slag gingen. Cowboys die zich nergens wat van aantrekken, ook. Dat is de afgelopen tien jaar gelukkig al 10 keer beter geworden!”
De irritatie zit soms tussen de oren, merkt Moes. “Mensen die al misselijk worden als de spuitbomen worden opengeklapt… Communicatie is alles! Leg uit wat je doet en waarom.”
Initiatieven als De Drentse Lelie helpen daarbij, is de overtuiging van Drents gedeputeerde Gert-Jan Schuinder. “Communiceer de twijfel weg met de goede dingen die je doet. Vanuit feitelijkheid, laat zien hoe het is. Positief, met de blik vooruit gaan we samen verder.”
Startschot voor nieuwe fase
Dan is het tijd voor de onthulling van De Drentse Lelie. Irene Schouten mag de eerste bos bloemen in ontvangst nemen en doet dat met zichtbaar plezier en trots. Dit is het symbolische startschot van een nieuwe fase voor de lelieteelt in Drenthe, die vanuit eigen kracht meer en meer in harmonie komt met haar omgeving. Dat die goed vertegenwoordigd was bij het kraamfeest is een goed voorteken.
De lelieteelt is een actueel onderwerp waar gemeenten en provincie mee te maken hebben. Daarom nodigen Drentse lelietelers bestuurders, raads- en statenleden en beleidsmedewerkers uit voor een informatieochtend over het telersinitiatief De Drentse Lelie.
In Drenthe werken alle lelietelers samen aan een nieuwe manier van telen. Dat is best bijzonder: telers die hun kennis delen, samen zoeken naar oplossingen en daarin ook risico’s nemen. Tegelijk voelt het voor veel van hen heel logisch. Samen kom je verder.
